06 Апр Обезбедување правда за жртвите на трговија со луѓе во БиХ

Мисијата на ОБСЕ во Босна и Херцеговина на 15 март 2022 година го објави својот најнов извештај насловен „Обезбедување правда за жртвите на трговијата со луѓе: одговор на кривично-правниот систем во БиХ, со препораки“ во Сараево и на интернет. Во извештајот се испитуваат способностите на националниот кривично-правен систем делотворно да се процесуира трговијата со луѓе, соодветно да се санкционираат сторителите, достоинствено да се постапува со жртвите притоа заштитувајќи ги од штетните последици од нивната вклученост во кривичната постапка и да се олесни правото на жртвите да бараат обештетување од сторителите. 

БиХ усвои голем број мерки за исполнување на своите меѓународни обврски поврзани со борбата против трговијата со луѓе. Тие вклучуваат криминализирање на трговијата со луѓе во сите четири кривични законици, формирање на Група за борба против трговија со луѓе која ќе ги координира напорите на телата за спроведување на законот на целата територија на БиХ и ќе усвојува закони и регулативи кои имаат за цел да ги заштитат сведоците во кривичната постапка.

Сепак, и покрај овие напори, во извештајот се изразува итна загриженост во врска со истрагите и гонењето на криминалното однесување поврзано со трговијата на луѓе. Таквата загриженост произлегува од квалификацијата на таквите злосторства која често резултира со гонење на сторителите според поблаги обвиненија.

Се изразува загриженост и заради ненавременото процесуирање на предметите и неделотворните истраги на сите околности на предметите, неуспехот да се изврши конфискација на приходите стекнати од кривични дела и неуспехот при казнениот прогон на правни лица и оние кои ги користат услугите на жртвите на трговија со луѓе. Анализата на праксите за санкционирање во случаите поврзани со трговија со луѓе открива дека санкциите што судовите ги наметнуваат во такви случаи ретко ја одразуваат тежината на извршените кривични дела. Покрај благите казни, кривично-правниот систем покажа тенденција да ги третира жртвите како извори на информации, а не како носители на правата кои имаат право на обесштетување.

Мисијата, исто така, забележува дека, во некои случаи, постапувањето на органите на кривичната правда со жртвите придонел за нивна ретрауматизација. Конечно, во извештајот се открива дека, и покрај можноста за процесуирање на барањата за обештетување во текот на кривичната постапка, дури и успешниот казнен прогон ретко резултира со обештетување на жртвите.

Извештајот завршува со конкретни препораки насочени кон неколку клучни актери:

• Преглед на кривичното законодавство на сите нивоа со цел да се зајакне положбата на жртвите на трговија со луѓе во кривичните постапки и да се минимизира можноста за квалификување на трговијата на луѓе според поблаги обвиненија ;
• Постапување со жртвите со потребното достоинство и почит;
• Подобрување на постоечките механизми за координација и консултации за да се обезбеди примена на пристап фокусиран на жртвите во сите фази на процесуирањето на трговијата со луѓе;
• Да се ​​земат предвид сите отежнувачки околности пред да се проценат олеснителните околности во предметите на трговија со луѓе, и
• Оснажување на жртвите да го остварат своето право на обештетување.

Овде можете да го најдете целиот извештај: https://www.osce.org/files/f/documents/6/f/509345_0.pdf

Преземено од веб-сајтот на ОБСЕ