23 Maj Mendim këshillëdhënës i GJEDNJ-së lidhur me adoptimin e një të rrituri
Gjykata Europiane për të Drejtat e Njeriut i dha, njëzëri, përgjigjen kërkesës (nr. P16-2022-001) të bërë nga Gjykata e Lartë e Finlandës për opinion këshillëdhënës, sipas Protokollit nr. 16 të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut, për çështjet që lindën nga procedurat për adoptimin e një të rrituri.
Protokollit Nr. 16 u mundëson gjykatave dhe tribunaleve më të larta vendore të Shteteve Anëtare t’i kërkojnë Gjykatës të japë mendime këshilluese për çështje parimore në lidhje me interpretimin ose zbatimin e të drejtave dhe lirive të përcaktuara në Konventë ose në Protokollet e saj. Opinionet këshilluese nuk janë të detyrueshme.
Gjykata e Lartë e Finlandës kërkoi udhëzime mbi të drejtat procedurale dhe statusin e një nëne biologjike në procedurat e adoptimit të djalit të saj, C, tani i rritur. C. kishte shkuar për të jetuar me tezen e tij në moshën trevjeçare. Tezja kishte aplikuar në gjykata për ta adoptuar C. kur ai ishte 25 vjeç dhe ai kishte dalur për të jetuar në mënyrë të pavarur. Nëna kishte kundërshtuar, por gjykatat vendore kishin dhënë miratimin. Apeli i saj është aktualisht në pritje në Gjykatën e Lartë. Së pari, Gjykata konstatoi se procedurat ligjore në lidhje me adoptimin e një fëmije të rritur prekën jetën private të një prindi biologjik dhe se Neni 8 (e drejta për respektimin e jetës private) ishte e zbatueshme në këtë rast. Megjithatë, Gjykata nuk konsideroi se masat mbrojtëse shtesë dhe specifike, si e drejta për t’u trajtuar si palë në procedurë dhe e drejta për të apeluar, ishin të nevojshme për të përmbushur kërkesat procedurale të Nenit 8 nga perspektiva e saj. Disa sisteme të tjera ligjore të Shteteve Kontraktuese (Italia dhe Malta) u japin prindërve biologjikë qëndrim ose të drejta të tilla në procedurat e adoptimit të të rriturve, por Gjykata deklaroi se Shtetet Kontraktuese kishin të drejtë për diskrecion të gjerë (“marzhë vlerësimi”) kur rregullonin procedurën për adoptimin e të rriturve. Kështu, i takonte Gjykatës së Lartë të Finlandës të përcaktonte nëse procedurat ligjore në lidhje me adoptimin e të rriturve përfshinin ndonjë të drejtë të nënës biologjike që ishte njohur sipas ligjit vendor. Në anën negative, Neni 6 (e drejta e qasjes në Gjykatë) nuk do të ishte e zbatueshme në çështjen në pritje përpara Gjykatës.
Referencat nga faqja zyrtare e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut