31 Gus Shkelja e së drejtës për gjykim të drejtë duke mos i lejuar kërkuesit që nuk kundërshton fajësinë të marrë në pyetje një dëshmitar

Në rastin Dodoja kundër Kroacisë (kërkesa nr. 53587/17, 24.06.2021) Gjykata Europiane për të Drejtat e Njeriut ka gjetur se ka pasur shkelje të Nenit 6 §§ 1 dhe 3 (d) të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut.

Rasti kishte të bënte me dënimin e kërkuesit, pa e lejuar të merrte në pyetje dëshmitarin S.B. në procedurën kundër tij. Në vitin 2004 dhe 2005 policia kreu një hetim penal duke përfshirë disa persona të dyshuar për përfshirje në blerjen dhe shitjen e heroinës. Pasi policia arrestoi S.B., një nga bashkëpunëtorët, në vitin 2005 ai pranoi pjesëmarrjen e tij në organizimin e shitjes së drogës. Pasi dha një deklaratë në polici S.B. u bë i paqasshëm për autoritetet ndjekëse dhe u gjykua në mungesë.

Kërkuesi u ankua se nuk kishte pasur gjykim të drejtë sepse nuk i ishte dhënë mundësia të merrte në pyetje S.B. në asnjë fazë të procedurës, i cili ishte gjithashtu një nga të akuzuarit në procedurë dhe në deklaratën e mëparshme të të cilit, të dhënë në polici, bazohej dënimi i kërkuesit.

Ndryshe nga shumë raste të mëparshme të dëshmitarëve në mungesë, në rastin konkret kërkuesi nuk e kundërshtoi përgjegjësinë e tij penale si të tillë, por përkundrazi ankohej se ishte akuzuar dhe dënuar më rëndë për shkak të deklaratës së paprovuar të S.B. në polici. Me fjalë të tjera, ai nuk kundërshton përfshirjen e tij në trafikun e paligjshëm të drogës, por nuk pajtohet me fushëveprimin e veprimtarive kriminale për të cilat ishte dënuar dhe, rrjedhimisht, ashpërsinë e dënimit të shqiptuar ndaj tij. Prandaj, Gjykata duhej të shqyrtonte nëse parimet e vendosura në praktikën e saj gjyqësore në lidhje me pranimin e dëshmive të paprovuara inkriminuese zbatohen në mënyrë të barabartë në rrethanat e rastit në fjalë, ku rezultati i procedurës për të cilën paraqitet ankesë nuk përfshin fajësinë ose pafajësinë, por fokusohet në rrethanat faktike të rëndësishme për ashpërsinë përfundimtare të dënimit.

Gjykata vërejti se gjykatat vendore vlerësuan se kishte pasur një numër provash të tjera inkriminuese kundër kërkuesit. Në veçanti, gjykata u mbështet në një mendim të ekspertit të telekomunikacionit i cili vërtetoi se, midis 14 shtatorit dhe 6 tetorit 2005, kishte pasur thirrje të shumta telefonike midis S.B. dhe kërkuesit. Ajo gjithashtu u mbështet në transkriptet e bisedave të regjistruara telefonike midis S.B. dhe V.N. nga ku doli se ata dy të akuzuar kishin pasur më shumë se një transaksion. Sipas mendimit të Gjykatës, provat e mësipërme ishin mjaft rrethanore dhe indirekte, pasi asnjëra prej tyre nuk vërtetoi faktin se kërkuesi kishte qenë në kontakt me S.B. për një vit të tërë, siç pretendohej nga ky i fundit.

Rrjedhimisht, edhe pse deklarata e S.B. mund të mos ketë qenë dëshmia e vetme ose vendimtare për dënimin e kërkuesit për veprën në fjalë, Gjykata konsideron se ajo kishte peshë të konsiderueshme dhe se pranimi i saj mund të ketë dëmtuar mbrojtjen në një shkallë të rëndësishme.

Gjykata theksoi argumentin e Qeverisë që kërkuesi do të ishte shpallur fajtor vetëm në bazë të rrëfimit të tij është i parëndësishëm duke pasur parasysh se ajo që është në rrezik në rastin aktual është shtrirja e fajit penal të shqiptuar ndaj kërkuesit dhe ashpërsia e dënimit për vepra për të cilën ai u dënua përfundimisht.

Në dritën e asaj që u tha më sipër, dhe duke shqyrtuar drejtësinë e procedurave në tërësi, Gjykata vuri në dukje se, në dënimin e kërkuesit, gjykata u mbështet shumë në deklaratën e policisë së një të bashkëpandehuri që kishte munguar në gjykim, i cili vetë do të dukej se kishte kërkuar të tërhiqte atë deklaratë të policisë dhe të cilën kërkuesi nuk ishte në gjendje ta vinte përballë ose ta pyeste, pavarësisht faktit se ato ishin provat vendimtare kundër tij. Si pasojë, ai u dënua për një formë më të rëndë të veprës penale dhe u dënua me një dënim më të rëndë në bazë të provave në lidhje me të cilat të drejtat e tij të mbrojtjes ishin kufizuar në mënyrë të konsiderueshme.

Referencat nga faqja zyrtare e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut