23 Nën Keqtrajtimi i rojes së burgut – sinjalizuesit
Në rastin Špadijer kundër Malit të Zi (kërkesa nr. 31549/18, 09.11.2021) Gjykata Europiane për të Drejtat e Njeriut ka gjetur njëzëri se ka pasur shkelje të Nenit 8 (e drejta për respektimin e jetës private dhe familjare) të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut.
Rasti kishte të bënte me ngacmimin e dyshuar të një roje burgu pas raportimit të kërkueses për një kontakt të papërshtatshëm të rojeve meshkuj me të burgosura femra dhe përpjekjet e saj për ta adresuar këtë tek autoritetet.
Kërkuesja, znj. Špadijer, pretendoi se pasuan incidente të shumta dhe të vazhdueshme të ngacmimit, dhe se në disa raste hierarkia e burgut nuk e kishte mbështetur atë. Në shtator 2013, ajo mori pushim. Ankesa te ndërmjetësi u hodh poshtë. Në nëntor 2013 ajo iu drejtua gjykatës, pa sukses. Gjykata deklaroi se incidentet nuk përbënin ngacmim, por gjeti se ajo vuante nga stresi post-traumatik nga incidentet. Ndërsa procedurat vazhdonin, ajo u sulmua, u rrah dhe u paralajmërua nga një sulmues i panjohur. Gjykimi i shkallës së parë u mbështet nga Gjykata e Lartë dhe Gjykata e Supreme dhe një ankesë kushtetuese e paraqitur prej saj nuk pati sukses.
Së pari, Gjykata vendosi se ankesa kryesore e kërkueses duhet të shqyrtohet sipas Nenit 8 dhe jo sipas Nenit 3 dhe Nenit 6. Gjykata përsëriti se Shtetet e kanë për detyrë të mbrojnë integritetin fizik dhe psikologjik të individëve nga të tjerët, duke përfshirë vendosjen e një kuadri ligjor me këtë qëllim. Gjykata konfirmoi se në ligjin vendor kishte zgjidhje për ngacmimin. Por, këto mjete duhej të funksiononin edhe në praktikë. Gjykata konsideroi se procesi i ndërmjetësimit nuk kishte qenë në përputhje me ligjin. Përkundër lidhjeve të krijuara mes incidenteve në fjalë dhe gjendjes shëndetësore të kërkueses, ajo nuk kishte marrë mbrojtje nga gjykatat, të cilët e gjykuan shpeshtësinë e incidenteve si të pamjaftueshme për të justifikuar veprimin.
Gjykata përsëriti se ankesat për ngacmime duhet të shqyrtohen në hollësi dhe në tërësinë e tyre dhe të mos refuzohen thjesht në bazë të shpeshtësisë së tyre, me tërë kontekstin i cili merret parasysh; disa nga incidentet nuk i shqyrtuan fare.
Në përgjithësi, Gjykata gjeti se mënyra se si mekanizmat ligjorë ishin zbatuar në rastin e kërkueses – duke përfshirë kontekstin e rëndësishëm të sinjalizuesit – kishte qenë e papërshtatshme, duke përbërë shkelje të detyrimit pozitiv të Shtetit për të mbrojtur kërkueses sipas këtij Neni.
Gjykata vendosi se nuk kishte nevojë për të shqyrtuar ankesat sipas Nenit 13 mbi meritat, meqë çështjet ishin të njëjta me ato të shqyrtuara brenda Nenit 8.
Referencat nga faqja zyrtare e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut