25 Maj E drejta e sindikatave për të kontrolluar anëtarësinë e tyre kundrejt të drejtës së lirisë së asocimit të anëtarëve të ardhshëm
Në rastin Vlahov kundër Kroacisë (kërkesa nr. 31163/13, 05.05.2022) Gjykata Europiane për të Drejtat e Njeriut ka gjetur, njëzëri, se ka pasur shkelje të Nenit 11 (liria e asocimit) të Konventës Europiane për të Drejtat e Njeriut.
Rasti kishte të bënte me të drejtën e sindikatave për të kontrolluar anëtarësimin e tyre kundrejt të drejtës së lirisë së tubimit të anëtarëve të ardhshëm. Në fillim të vitit 2007, kërkuesi ishte përfaqësues i degës së Šibenikut të Sindikatës së Oficerëve Doganorë Kroatë (“CSH”). CSH-ja ishte një nga dy sindikatat që vepronin brenda Zyrës Doganore të Šibenikut dhe ishte një organizatë relativisht e vogël me rreth 30 anëtarë në atë kohë, me anëtarësimin që ishte thjesht mbi baza vullnetare. Kërkuesi refuzoi aplikacionet e 15 punëtorëve të Zyrës Doganore të Šibenikut. Ai e shpjegoi vendimin në një letër që u kishte drejtuar atyre brenda zyrës doganore, duke thënë se ai po vepronte në marrëveshje me anëtarë të tjerë të sindikatës për të mos zgjeruar anëtarësimin në CSH. Në të njëjtën kohë, megjithatë, kryetari i CSH-së, i cili kishte pasur mosmarrëveshje me z. Vlahov në lidhje me udhëheqjen e sindikatës, regjistroi 15 anëtarët e ardhshëm. Në një mbledhje të jashtëzakonshme të përgjithshme në mars, u diskutua refuzimi i zotit Vllahov për të pranuar 15 anëtarët dhe u vendos largimi i tij si përfaqësues i sindikatave. Gjykata Komunale e shpalli fajtor dhe deklaroi se ai në veçanti kishte vepruar në kundërshtim me Kushtetutën, ligjin përkatës dhe statutin e CSH-së. Gjykata gjithashtu hodhi poshtë si të parëndësishme kërkesën e tij që të merren në pyetje tre dëshmitarë. Ky arsyetim u mbështet nga Gjykata e Qarkut në dhjetor të vitit 2010 dhe nga Gjykata Kushtetuese në tetor të vitit 2012.
Së pari, Gjykata konsideroi se dënimi i z. Vlahov kishte përbërë ndërhyrje në të drejtën e sindikatave – si shoqata të formuara nga njerëz – për të kontrolluar anëtarësimin e tyre, siç garantohet sipas Nenit 11 të Konventës.
Ajo, tutje, ishte e gatshme të pranonte se kjo ndërhyrje ishte përcaktuar me ligj, përkatësisht Nenin 109 i Kodit Penal dhe që kishte për qëllim të mbronte të drejtën e anëtarëve të sindikatës për të ushtruar lirinë e asocimit. Por, Gjykata gjeti se vendimeve të gjykatave vendore u kishte munguar arsyetimi i duhur. Vendimeve u mungonin hollësitë dhe nuk kishin arritur të detajoheshin, në dritën e parimeve përkatëse sipas Nenit 11 të Konventës, mbi pajtueshmërinë e kërkuesit me rregulloret dhe statutet e brendshme të sindikatës, mbi faktin se kërkuesi kishte pasur të drejtën në atë kohë si përfaqësues i sindikatës për të ndërmarrë veprime për të mbrojtur interesat e anëtarëve të saj dhe mbi mosmarrëveshjen e brendshme në CSH dhe efektet e mundshme. Për më tepër, gjykatat kishin refuzuar kërkesën e tij për të marrë prova të mëtejshme, pa një vendim të arsyetuar siç duhet.
Sidoqoftë, Gjykata gjeti se anëtarët e ardhshëm nuk kishin pësuar, siç duket, ndonjë vështirësi të identifikueshme pasi nuk kishte pasur marrëveshje të mbyllura. Për më tepër, ata kishin qenë të lirë për t’iu bashkuar sindikatave të tjera ose për të nisur procedura ligjore në lidhje me kushtet e punës së tyre.
As Gjykata nuk arriti të gjente ndonjë motiv diskriminues prapa veprimeve të kërkuesit. Ç’është e vërteta, ai nuk kishte ndërmend të mohonte pranimin e anëtarëve të ardhshëm si të tillë, por të shtynte vendimin për zgjerimin e anëtarësimit në sindikatë deri në takimin e ardhshëm vjetor. Gjykata gjeti se ndërhyrja për të cilën ai u ankua nuk kishte qenë e nevojshme në një shoqëri demokratike, dhe rrjedhimisht vendosi se kishte pasur shkelje të Nenit 11 të Konventës.
Referencat nga faqja zyrtare e Gjykatës Europiane për të Drejtat e Njeriut