04 mar Srbija ignoriše kritike međunarodnih institucija povodom navodne eksploatacije vijetnamskih radnika

Analiza BIRN-a objavljena 01.02.2022 upozorava da uprkos rezoluciji Evropskog parlamenta, pozivu UN i dokazima koje su prikupili mediji i nevladine organizacije, Srpske vlasti ne ispituju navode da su vijetnamski radnici eksploatisani na gradilištu pod upravom Kine.

Tri meseca nakon što je javnost upozorena na tvrdnje o eksploataciji i trgovini ljudima vijetnamskih radnika koje je angažovao kineski investitor, srpske institucije nisu istražile slučaj. Nekoliko institucija je odgovorilo na upite NVO o ovom slučaju, a nijedna od njih nije sprovela odgovarajuću istragu o tvrdnjama o sistematskoj eksploataciji rada, od ilegalnih ugovora do dezinformacija pre dolaska, nejasnih finansijskih kazni, sumnjivih radnih dozvola i loših uslova života. Navode o trgovini ljudima zbog oduzetih pasoša, ograničene slobode kretanja, „zarobljavanja“ ugovora i sistematskog obmanjivanja radnika Centar za zaštitu žrtava trgovine ljudima Srbije u vreme objavljivanja članka BIRNa još nije istraživao.

„Zaposleni u toj instituciji, osnovanoj radi identifikacije žrtava, čije osoblje prima plate iz budžeta poreskih obveznika, za tri meseca nisu ni obavili intervjue sa tim [vijetnamskim] radnicima“, Tina Piskulidis iz ASTRA organizacije koja se bavi protiv trgovine ljudima i jedne od organizacija koje su alarmirale javnost, je izjavila.

Institucije zemlje koja je formalno na putu pristupanja EU nije pokrenuta Rezolucijom Evropskog parlamenta o tom pitanju usvojenom sredinom decembra, niti nedavnim kritikama stručnjaka UN za ljudska prava, objavljenim 22. januara.

Sistem eksploatacije i trgovine ljudima započet je u Vijetnamu, a završio u Srbiji, pokazalo je istraživanje BIRN-a, na osnovu ugovora koje su radnici potpisivali sa podizvođačima za LingLong, kao i na takozvanim „obrascima obaveza“ koje su potpisali sa posredničkim agencijama za zapošljavanje pre putovanja u Srbiju. Zabrane rada sindikata, „redovno“ radno vreme koje premašuje maksimum srpskog zakona o radu, kazne za bolovanje i lažna upozorenja o kaznama za zločine u Srbiji samo su neke od problematičnih stvari koje su izrečene vijetnamskim radnicima koji su prelazili hiljade kilometara u potrazi za pristojne plate u Evropi.

Eksperti UN za ljudska prava su 21. januara izrazili ozbiljnu zabrinutost zbog navodnog prinudnog rada vijetnamskih radnika u Srbiji, koji su, kako su rekli, potencijalne žrtve trgovine ljudima. Eksperti UN su pozvali vlade Srbije, Vijetnama i Kine da obezbede da preduzeća koja se nalaze na njihovim teritorijama ili posluju pod njihovom jurisdikcijom poštuju ljudska prava.

Na sopstvene upite BIRN-a po tom pitanju nisu odgovorile ni srpske institucije. Ostalo je nejasno i pitanje radnih dozvola za vijetnamske radnike. Dok je Ministarstvo rada saopštilo da 402 Vijetnamca rade za različite kompanije na sajtu LingLong, Nacionalna služba za zapošljavanje Srbije (NZS) je jednom istraživaču u pisanom odgovoru rekla da samo 176 Vijetnamaca ima radne dozvole.

Preuzeto sa zvaničnog sajta Balkan Insight