22 jun Kršenja digitalnih prava proširila su se u jugoistočnoj Evropi tokom pandemije koronavirusa
Kršenja digitalnih prava proširila su se u centralnoj i jugoistočnoj Evropi tokom pandemije koronavirusa, pri čemu je više od polovine povreda uključivalo propagandu, dezinformacije ili objavljivanje neproverenih informacija.
Prema izveštaju Balkan Investigative Reporting Network („BIRN“) i Share Fondacije, od 26. januara do 26. maja, bilo je oko 163 slučaja kršenja digitalnih prava u Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji, Rumuniji i Srbiji. Šezdeset i osam slučajeva odnosilo se na manipulaciju u digitalnom okruženju, dok se 25 odnosilo na objavljivanje neistina i neproverene informacije sa namerom da se nanese šteta nečijoj reputaciji. Države su se retko bavile zloupotrebama ovih kršenja i u 45 slučajeva počinioci nisu identifikovani, dok 139 od ukupno 163 slučaja nisu rešena.
Osam slučajeva rezultat je pritiska vezanog za objavljivanje informacija, 12 je povezano sa uvredama i neosnovanim optužbama, a 11 iz govora mržnje i diskriminacije. Kršenja medicinskih i podataka o ličnosti nastupila su u 18 slučajeva, računarskih prevara je registrovana u 11 navrata, dok se uništavanje i krađa podataka i programa dogodila u tri slučaja.
Špekulacije o broju i identitetu zaraženih COVID-19 dovele su do masovnog izlaganja ličnih i privatnih podataka na društvenim medijima i platformama za razmenu poruka. U nekim slučajevima je bilo potencijalno ozbiljnih posledica, posebno u situacijama u kojima su otkriveni lični podaci pacijenata.
Najozbiljniji slučajevi prijavljeni su u Hrvatskoj, severnoj Makedoniji i Crnoj Gori. U martu je u Hrvatskoj poruka koja sadrži spisak zaraženih pacijenata podeljena ljudima koji žive na ostrvu Murter, uglavnom putem aplikacija za razmenu poruka.
Ilegalna obrada ličnih podataka i kršenje privatnosti dogodila su se i u Severnoj Makedoniji. Republički Poverenik za zaštitu ličnih podataka podneo je krivičnu prijavu protiv nepoznate osobe zbog objavljivanja ličnih podataka ljudi koji žive u gradu Kumanovo.
Javnost u Srbiji postala je zabrinuta kad je otkriveno da su podaci za prijavu u srpski informacioni sistem za analizu i čuvanje zdravstvenih podataka tokom pandemije bili javno dostupni na veb stranici zdravstvene ustanove osam dana.
Građani Crne Gore najviše su patili od stigmatizacije zbog velikog broja propuštanja podataka o pacijentima COVID-19. Identiteti zaraženih pacijenata otkriveni su u postovima na društvenim medijima, što je izazvalo govor mržnje protiv njih. Na meti su bili i pojedinci koji su prekršili mere samoizolacije, a često su vlade otkrivale njihove lične podatke.
Vlasti u Republici Srpskoj, entitetu Bosne i Hercegovine, pokrenule su veb stranicu na kojoj su objavili imena ljudi koji nisu sledili mere samoizolacije ovog entiteta. Kao mera protiv širenja koronavirusa, crnogorska vlada objavila je spisak pojedinaca koji su bili stavljeni u samoizolaciju nakon povratka kući iz inostranstva. Liste, koje organizuju opštine, uključuju imena i prezimena pojedinaca, datum kada su ljudi stavljeni u izolaciju i njihove kućne adrese. Lista je uklonjena tek mesec dana nakon što je objavljena.
Ovde možete naći više o izveštaju BIRN-a:
https://monitoring.bird.tools/
Preuzeto sa sajta Balkan Investigative Reporting Network